Geld overmaken duurt lang? Lees hier waarom!

in Persoonlijk

Het bankwezen. Een grote, lompe machine waarin de tijd lijkt stil te staan en de consument niet gehoord lijkt te worden. Anno 2017 werken banken nog steeds alsof het 1974 is. Waarom gebeurt dit en belangrijker nog, is verbetering überhaupt mogelijk?

Laat ik voorop stellen: ik ben zelf natuurlijk niet actief in het bankwezen en de informatie die ik heb is puur gebaseerd op informatie die op het internet te vinden is en wordt aangeleverd door banken. Echter vallen mij wel een aantal dingen op aan die informatie.

Achtergrond

Het is weer dé dag van de maand: na een aantal weken hard werken, is het eindelijk tijd voor je baas om je te belonen in de vorm van je maandelijkse salaris. Bij de ene persoon staat het salaris al binnen enkele ogenblikken nadat het is overgemaakt op de rekening, bij anderen duurt dit een paar uur tot zelfs meerdere werkdagen. Gedeeltelijk logisch: heb je dezelfde bank als de gene die het geld naar je overschrijft, is het niets meer dan in de interne administratie van de bank wat cijfertjes aanpassen. Heb je een andere bank, dan moet er natuurlijk wat meer gebeuren dan dit.

Ik heb me meermaals verdiept in dit gebeuren en ben erachter gekomen dat er nogal wat informatieuitwisseling komt kijken bij een transactie van bank A naar bank B. Hoeveel tijd kan niemand zeggen; dit verschilt per bank. Dat het tijd kost daarentegen, staat buitenkijf.

Verschillende banken geven verschillende verwerkingstijden aan voor het verwerken van een betaling aan een andere bank. De vuistregel is eigenlijk simpel: maak je het bedrag voor 12:00 over, dan staat het in de meeste gevallen dezelfde dag nog op de bankrekening van de ontvanger. Maak je het bedrag na 12:00 over, dan wordt het in veel gevallen de volgende dag pas. Of misschien zelfs later, afhankelijk van de bank.

Verwerking van transacties

Reden hiervoor is de manier waarop transacties worden verwerkt: banken sparen transacties op en verzenden deze in batches naar een computer van De Nederlandsche Bank (DNB). DNB stuurt de transactie vervolgens weer door naar een computer van de Europese Centrale Bank (ECB). Sinds het hele SEPA-gebeuren is dat een vereiste. Ook dit gebeurt weer in batches en neemt dus tijd in beslag. Hoe vaak die batches worden verzonden verschilt per bank. Persoonlijk ga ik, gebaseerd op ervaringen bij meerdere banken, uit van een batch iedere 1 á 2 uur, afhankelijk van de bank. Voor het gemak ga ik hier uit van ieder uur een batch.

Jouw bank verstuurt dus de transactie die jij aangemaakt hebt op het eerstvolgende hele uur naar DNB. DNB ziet vervolgens dat de bank een bedrag over wil maken van haar rekening (elke bank heeft een eigen bankrekening bij DNB) wil overmaken naar de rekening van de andere bank. DNB bewaart deze mogelijke transactie in haar systeem en controleert deze bij de ECB. Ook dit gaat, voor het overzicht, weer in batches. Deze gebeuren echter wel iets vaker dan die van de consumentenbanken. DNB heeft wat meer transacties te verwerken en wil het tempo dan ook graag hoog houden.

De validatie wordt door DNB uitgevoerd en ook bij de ECB is nu bekend dat er een bedrag van bank A naar bank B wordt overgeschreven en van welke rekening naar welke rekening dit moet gaan. DNB haalt vervolgens, ook weer in batches, deze informatie weer op bij de ECB en zet een batch klaar die wordt doorgestuurd naar de consumentenbanken. Deze worden wederom op het hele uur opgehaald door de bank in kwestie, in dit geval dus de ontvangende bank en in haar eigen administratie verwerkt.

Ondertussen heeft DNB het bedrag al overgemaakt van bank A naar bank B, dus het geld is fysiek al over.

Avonden en weekenden

Hebben we het over avonduren, weekenden of feestdagen, dan wordt het plaatje nog complexer. Volgens medewerkers bij de ING is het niet mogelijk om transacties te verwerken tussen 18:00 en 06:00, in weekenden en op feestdagen, omdat de centrale systemen (die van DNB en ECB) op die momenten geen transacties valideren. De reden hiervoor is natuurlijk weer een reden die in de huidige 24-uurseconomie niet past: er zijn geen medewerkers aanwezig die de transacties kunnen fiateren. Een rare reden, gezien de mogelijkheden die we heden ten dage hebben met computersystemen. Transacties in de avonduren, weekenden en op feestdagen worden om deze reden dus niet verwerkt door de banken.

Echter zit hierbij nog een klein addertje: transacties die je op vrijdag doet, worden mogelijk niet op tijd verwerkt en staan dus pas op de maandag daarna bij de ontvanger op de bankrekening. Onderwijl kan de verzendende bank of de ontvangende bank (afhankelijk van waar in het proces de transactie stokt) het geld wel nog steeds gebruiken om te beleggen en haar vermogen te laten groeien.

Binnen de eigen bank

Maar we zijn er nog niet: ook binnen de eigen bank zijn de avonden en weekenden een heikel puntje. Zo geven diverse banken aan dat transacties die na 21:00 worden geplaatst niet direct verwerkt kunnen worden, ook niet wanneer het binnen de eigen bank is. De reden hiervoor is ook weer simpel: in deze tijd maakt de bank haar dagelijkse boekhouding op. Of eigenlijk, het computersysteem van de bank exporteert een zooi data en zet dat klaar om gefiateerd te worden, waarna het de volgende werkdag verder de keten in kan.

Is er een oplossing?

Zwart-wit gezien is het probleem van trage transacties gemakkelijk op te lossen. Dit geeft voordelen voor de consument en vrijwel geen nadelen voor de bank. Beter nog: een simpele oplossing verkleint zelfs het risico dat de financiën die nodig zijn voor het uitvoeren van de transactie niet beschikbaar zijn.

Kleinere batches

Allereerst is het waarschijnlijk verstandig om te werken met kleine batches. Waarom zou je elk uur transacties doorgeven als het ook elk kwartier kan? Wanneer de systemen verder in de keten zich hier ook op aanpassen, wordt de tijd die nodig is voor een transactie al 75% kleiner. Een overboeking van bank A naar bank B wordt dan net zo snel als een spoedoverboeking, die dan overigens ook overbodig worden. De banken lopen weer een cashcow mis, maar de consument heeft er enkel voordelen aan.

Overigens zou het verwerken van transacties per 5 minuten het hele proces nog meer verbeteren: een overboeking van bank A naar bank B zou dan in theorie al binnen 30 minuten gedaan kunnen zijn.

Vertrouwen op de technologie

Een tweede oplossing is ook een simpele: meer vertrouwen op de technologie. We zijn op dit moment zo ver met technologie dat we menselijk gedrag kunnen nabootsen. Software kan begrijpen hoe de mens denkt, hoe de mensen dingen formuleert en op basis daarvan acties uitvoeren. Waarom zouden we dan nog semi-handmatig transacties goedkeuren? Een “simpel” (soit, dit heeft wat voeten in de aarde, maar hoeft niet moeilijk te zijn) systeem om verdachte transacties te herkennen en die uit de keten te filteren om handmatig te laten goedkeuren, zou veel tijd winnen.

Aanpassen aan de 24-uurseconomie

Als laatste zouden banken zich eens moeten aanpassen aan de 24-uurseconomie. Dat doen ze natuurlijk al gedeeltelijk: elke grote bank heeft 24 uur per dag mensen aanwezig die de beleggingen namens de bank uitvoeren, op verschillende beurzen. Als die transacties 24 uur per dag door kunnen gaan, kunnen transacties tussen banken en bankrekening dat ook. Zo simpel is het. Hier komt overigens wel het vertrouwen op de technologie weer bij kijken, want anders rijzen de personeelskosten de pan uit, waarvoor de consument natuurlijk weer mag opdraaien.

Overigens hoor ik hier alweer mensen binnen het bankwezen stijgeren: als we 24 uur per dag transacties mogelijk maken, dan kunnen ze de boekhouding niet meer uitvoeren. Die boekhouding die normaal om 21:00 al wordt opgemaakt. Met een simpele oplossing kan dat wel: snapshots. Ofwel, maak op een vast moment een exacte kopie van alle gegevens. Op het moment dat boekhouding opgemaakt moet worden, maak je een snapshot van de gegevens op dat moment en van daaruit maak je de boekhouding op. Hiervoor zal je het verwerken van transacties hooguit een paar minuten plat moeten leggen. Daarover zal niemand klagen.

Conclusie

Kortom, ik kan hier een simpele conclusie trekken: het wordt tijd dat het bankwezen minder lomp wordt en zich aanpast aan de rest van de wereld. Het leven gaat 24 uur per dag door. Transacties gaan 24 uur per dag door. Waarom zouden we moeten wachten tot het moment dat de mensen op de kantoren van de banken zin hebben om transacties te verwerken, om ons geld te laten overmaken? In 1974 kon dat misschien. Tegenwoordig is dat een achterhaald concept wat naar mijn mening snel aangepast kan en móet worden.

Ga ik nu weer even F5 bashen op internetbankieren totdat mijn salaris binnen is.

Jeroen Voortman

Web developer sinds 2007, Magento developer sinds 2010. Altijd geïnteresseerd in nieuwe tools en technieken om websites en Magento webshops nog beter te maken. Heeft een (on)gezonde, wisselende interesse in social media. Praat soms ook best veel onzin.